નીચેની આકૃતિ માઇક્રોસ્કોપ સ્લાઇડ અને ગ્લાસ બ્લોક વચ્ચે પ્રવાહીની ફાચર (wedge) દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વ્યતિકરણ ભાત જોવા માટેની ગોઠવણી છે. મેળવેલ વ્યતિકરણ ભાત સમાન અંતરે રહેલી સમાંતર શલાકાઓની બનેલી છે. શલાકાનું અંતર (અથવા શલાકાની પહોળાઈ) $\beta$ નીચેનામાંથી કયા ફેરફાર દ્વારા ઘટાડી શકાય છે? (એક સમયે એક જ ફેરફાર ધ્યાનમાં લો).

  • A
    પ્રવાહીની ફાચરનો ખૂણો વધારીને
  • B
    નાના વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીનો ઉપયોગ કરીને
  • C
    વધારે જાડા ગ્લાસ બ્લોકનો ઉપયોગ કરીને
  • D
    સમાન ખૂણાવાળી લાંબી પ્રવાહીની ફાચરનો ઉપયોગ કરીને

Explore More

Similar Questions

ફ્રેનલ બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં,લેન્સના બે સ્થાન વર્ચ્યુઅલ સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર અનુક્રમે $16 \; cm$ અને $9 \; cm$ આપે છે. તો સ્લિટ્સ વચ્ચેનું વાસ્તવિક અંતર ($cm$ માં) કેટલું હશે?

પાણી પર તરતું તેલ પ્રકાશના વ્યતિકરણને કારણે રંગીન દેખાય છે. આ અસર જોવા મળે તે માટે તેલના સ્તરની જાડાઈનો ક્રમ કેટલો હોવો જોઈએ? ($m$ માં)

જ્યારે $7 \ \mu m$ જાડાઈ અને $\mu = 1.6$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી માઈકાની શીટને બાયપ્રિઝમ પ્રયોગમાં વ્યતિકરણ પામતા કિરણોમાંથી એકના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે મધ્યસ્થ શલાકા સાતમી પ્રકાશિત શલાકાના સ્થાને ખસે છે. વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $............ \ \mathring{A}$ હશે.

વિધાન: પ્રથમ દ્રષ્ટિએ,મોર્ફો પતંગિયાની પાંખની ઉપરની સપાટી સુંદર વાદળી-લીલી દેખાય છે. જો પવન ફૂંકાય તો રંગ બદલાય છે.
કારણ: પાંખમાં રહેલા વિવિધ રંગદ્રવ્યો પ્રકાશને અલગ-અલગ ખૂણે પરાવર્તિત કરે છે.

એક વર્તુળાકાર સમતલ વાયર લૂપને સાબુના દ્રાવણમાં ડુબાડવામાં આવે છે અને બહાર કાઢ્યા પછી,તેને હવામાં તેના સમતલ સાથે ઊભી રાખવામાં આવે છે. ઉપરના ભાગમાં ફિલ્મની જાડાઈ ખૂબ જ ઓછી છે તેમ ધારીએ તો,જ્યારે સૂર્યપ્રકાશ સાબુની ફિલ્મ પર પડે છે,ત્યારે અવલોકનકાર પરાવર્તિત પ્રકાશ મેળવે છે. અવલોકનકાર શું જુએ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo